Prezentacja

Zrozumieć delegacje

Delegacje Parlamentu Europejskiego to oficjalnie ukonstytuowane grupy posłów, którzy rozwijają współpracę z parlamentami państw nienależących do UE, innymi regionami świata lub organizacjami.

Na regularnych posiedzeniach w Brukseli i Strasburgu członkowie delegacji omawiają sytuację w krajach partnerskich oraz powiązania między UE a jej partnerami. Zapraszani przez delegacje eksperci spoza Parlamentu Europejskiego - na przykład pracownicy ambasad, uniwersytetów czy służby dyplomatycznej UE - wygłaszają prelekcje dla posłów do PE i uczestniczą w wymianie poglądów.

Delegacje często zapraszają również gości, którzy nie mają wiele innych możliwości wypowiedzi: członków opozycji politycznej lub przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego. Dzięki ich krótkim, często zaledwie godzinnym wystąpieniom posłowie zyskują szerszy ogląd danego problemu.

Delegacje organizują też „posiedzenia międzyparlamentarne" stanowiące okazję do dyskusji z przedstawicielami parlamentów i samorządów z państw będących przedmiotem ich zainteresowania.

Spotkania te odbywają się najwyżej dwa razy w roku i trwają od kilku godzin do kilku dni. Posiedzenia organizowane są na przemian: raz posłowie do PE wyjeżdżają poza UE, do parlamentu państwa trzeciego, a kolejnym raz przyjmują gości u siebie.

W czasie takich wyjazdów posłowie do PE starają się przy okazji odbywać spotkania poza parlamentem krajowym i odwiedzać projekty finansowane przez UE.

Delegacje stałe

Obecnie Parlament Europejski ma 44 delegacje stałe. Liczba ta może się zmienić w kolejnej kadencji, która rozpocznie się w roku 2019. Do tego czasu Parlament może także powoływać delegacje ad hoc, które zajmą się konkretnymi obszarami.

Tuż po ostatnich wyborach Parlament przyjął rezolucję „w sprawie składu liczbowego delegacji międzyparlamentarnych". Zawiera ona spis delegacji działających w tej kadencji oraz ich skład liczebny.

W kolejnych kadencjach podział kompetencji i liczebność delegacji mogą znacząco się różnić. Na przykład w poprzedniej kadencji (2009-2014) Albanią, Bośnią i Hercegowiną, Serbią, Czarnogórą i Kosowem zajmowała się jedna delegacja, a od połowy 2014 r. kraje te rozdzielone są między cztery odrębne delegacje.

Skład

Zazwyczaj najliczniejsze są delegacje, które uczestniczą w „zgromadzeniach parlamentarnych" z udziałem kilku parlamentów.

Przykładowo delegacja Parlamentu Europejskiego do wspólnego zgromadzenia, na którym co pół roku zbierają się parlamenty wszystkich państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP), liczy 78 posłów. Na posiedzeniach spotykają oni 78 parlamentarzystów - po jednym z każdego kraju grupy AKP.

Tak duże delegacje należą jednak do rzadkości; większość z nich składa się z co najwyżej 15 posłów. Najmniejsze mają zaledwie 8 członków.

Niezależnie od tego, ilu członków liczą, wszystkie delegacje mają taką samą strukturę: na ich czele stoi przewodniczący i dwaj wiceprzewodniczący wybierani przez członków delegacji. Wszystkich członków delegacji wyznaczają grupy polityczne Parlamentu, a jej skład odzwierciedla równowagę sił politycznych w Parlamencie.

Każdy poseł do Parlamentu Europejskiego jest członkiem jednej lub kilku delegacji.

Obowiązujące zasady

Delegacje muszą przestrzegać ścisłych zasad określonych w oficjalnym dokumencie zatytułowanym „Postanowienia wykonawcze regulujące prace delegacji i misji poza granicami Unii Europejskiej".

Dokument ten określa ogólny cel delegacji: „utrzymywanie oraz poprawa kontaktów z parlamentami państw będących tradycyjnymi partnerami Unii Europejskiej i [...] [...] propagowanie wartości, na których opiera się Unia Europejska".

Przepisy te określają również, w jaki sposób delegacje powinny współpracować z komisjami parlamentarnymi i dostosowywać swoje działania do stanowisk i standardów Parlamentu.

Aby ograniczyć koszty, ściśle kontrolowana jest również liczba posłów podróżujących poza UE, a wszelkie wyjazdy wymagają uprzedniej zgody.

Delegacje PE - prace o globalnym zasięgu © European Parliament

Prezentacja i kompetencje

Delegacje podtrzymuja i rozwijaja miedzynarodowe kontakty Parlamentu oraz daza do wzmocnienia roli i widocznosci Unii Europejskiej na swiecie.

W zwiazku z tym dzialalnosc delegacji zmierza z jednej strony do podtrzymania i zaciesnienia kontaktów z parlamentami krajów bedacych tradycyjnymi partnerami Unii Europejskiej oraz, z drugiej strony, przyczynia sie do propagowania w panstwach trzecich wartosci stanowiacych fundament Unii Europejskiej, mianowicie zasad wolnosci, demokracji, poszanowania praw czlowieka i podstawowych wolnosci oraz panstwa prawa (art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej).

Miedzynarodowe kontakty Parlamentu regulowane sa przez zasady prawa miedzynarodowego publicznego.

Miedzynarodowe kontakty Parlamentu zmierzaja do promowania, tam gdzie jest to mozliwe i wlasciwe, parlamentarnego wymiaru stosunków miedzynarodowych.

(Artykul 3 - zasady regulujace dzialalnosc delegacji, przyjete przez Konferencje Przewodniczacych w dniu 29 pazdziernika 2015 r.)

Rodzaje delegacji

Wszystkie delegacje Parlamentu Europejskiego nawiązują kontakty z parlamentarzystami z innych krajów, regionów i organizacji. Typ i miejsce spotkań zależy jednak od rodzaju delegacji.

Zgromadzenia parlamentarne

Jedna z grup delegacji uczestniczy w „zgromadzeniach parlamentów" - odbywających się regularnie, oficjalnych obradach, na których spotykają się wybrani w wyborach członkowie kilku parlamentów. Delegacja Parlamentu Europejskiego jest tylko jedną spośród obecnych tam grup.

Zazwyczaj delegacja Parlamentu Europejskiego jest najliczniejsza, a posłowie do Parlamentu Europejskiego stanowią około połowy wszystkich delegatów. Czasem zdarza się jednak, że przedstawiciele Parlamentu Europejskiego są w mniejszości.

Obecnie 5 z 44 delegacji Parlamentu Europejskiego bierze udział w zgromadzeniach parlamentów. Można wymienić tu na przykład Delegację do spraw stosunków ze Zgromadzeniem Parlamentarnym NATO (w skrócie DNAT) czy Delegację do Euro-Latynoamerykańskiego Zgromadzenia Parlamentarnego (DLAT).

Komisje międzyparlamentarne

Delegacje Parlamentu Europejskiego do „komisji międzyparlamentarnych" regularnie spotykają swoich partnerów na oficjalnych posiedzeniach. Komisje te są w większości dwustronne: jedną stroną jest delegacja Parlamentu Europejskiego, a drugą - inna delegacja, zazwyczaj reprezentująca jeden kraj.

Komisje międzyparlamentarne mogą różnie się nazywać: „komisja parlamentarna stowarzyszenia", „komisja współpracy parlamentarnej", „wspólna komisja parlamentarna" lub „komitet stabilizacji i stowarzyszenia", a nazwa zależy od wielu czynników.

Wszystkie te komisje powołano na mocy umów dwustronnych między UE i krajami partnerskimi. Podczas posiedzeń ściśle przestrzega się „regulaminu".

Parlament Europejski ma obecnie 15 delegacji, które uczestniczą w pracach 23 komisji parlamentarnych. Jest to na przykład Delegacja do wspólnej komisji parlamentarnej UE-Meksyk (D-MX) orazDelegacja do Komisji Parlamentarnej Stowarzyszenia UE-Ukraina (D-UA).

Inne delegacje międzyparlamentarne

Najwięcej delegacji skupia się na stosunkach z innymi państwami lub grupą państw.

Delegacje tego typu spotykają się z partnerami na zwykłych „posiedzeniach międzyparlamentarnych". Ich częstotliwość może się zmieniać w zależności od grafików i dyspozycyjności obydwu stron. Posiedzenia te nie mają odrębnego regulaminu, ale delegaci nadal stosują się do ogólnych „postanowień wykonawczych" dla delegacji ustanowionych przez Parlament Europejski.

Do kategorii delegacji międzyparlamentarnych należy większość delegacji Parlamentu - około 25 z 44. Za przykład może posłużyć tu Delegacja do spraw stosunków z Japonią (D-JP) czy Delegacja do spraw stosunków z Kanadą (D-CA).

Konferencja Przewodniczących Delegacji

Konferencja Przewodniczących Delegacji (KPD) jest organem politycznym Parlamentu Europejskiego, koordynującym prace 44 delegacji stałych.

Konferencja dba o to, by delegacje działały skutecznie i w koordynacji z innymi strukturami Parlamentu. Jej regularne posiedzenia stanowią platformę do dyskusji o problemach i wyzwaniach wspólnych dla wszystkich delegacji.

Skład i przewodniczący

W skład Konferencji wchodzą przewodniczący 44 delegacji Parlamentu oraz 3 komisji, które zajmują się stosunkami międzynarodowymi.

Spośród 44 przewodniczących wybiera się przewodniczącego Konferencji. Piastuje on to stanowisko przez dwa i pół roku, czyli połowę pięcioletniej kadencji Parlamentu Europejskiego.

Obecnie przewodniczącą Konferencji Przewodniczących Delegacji jest Inés Ayala Sender. Jej kadencja wygaśnie wraz z końcem ósmej kadencji Parlamentu, w 2019 r.

Inés Ayala Sender, hiszpańska posłanka z Grupy Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów, jest również przewodniczącą Delegacji do spraw stosunków z państwami Maghrebu i Unią Maghrebu Arabskiego oraz członkinią Delegacji do Zgromadzenia Parlamentarnego Unii dla Śródziemnomorza.

Układanie harmonogramu

Posiedzenia Konferencji Przewodniczących Delegacji z reguły odbywają się we wtorki podczas sesji w Strasburgu. Oznacza to, że jest ich 12 w roku.

Dwa razy w roku Konferencja planuje posiedzenia delegacji na kolejne sześć miesięcy. Projekt harmonogramu przedkładany jest Komisji Spraw Zagranicznych, Komisji Handlu Międzynarodowego i Komisji Rozwoju. Następnie harmonogram zostaje przekazany Konferencji Przewodniczących, organowi Parlamentu Europejskiego, w którego skład wchodzi przewodniczący Parlamentu oraz przewodniczący grup politycznych.

To Konferencja Przewodniczących zatwierdza harmonogram prac delegacji.

Zalecenia dla innych organów politycznych i wskazówki od nich

Konferencja Przewodniczących Delegacji przedkłada również Konferencji Przewodniczących propozycje dotyczące prac delegacji.

Konferencja Przewodniczących i Prezydium Parlamentu Europejskiego - inny organ polityczny, składający się z przewodniczącego i wiceprzewodniczących Parlamentu - może zlecić Konferencji Przewodniczących Delegacji konkretne zadania.

Współpraca między delegacjami oraz między delegacjami i komisjami

Przyjmując wspólne stanowisko i zalecenia w kwestii prac delegacji, Konferencja Przewodniczących Delegacji upowszechnia najlepsze praktyki.

Współpracuje również z Konferencją Przewodniczących Komisji - analogicznym organem politycznym, który kieruje pracami komisji.

W ten sposób działania komisji i delegacji Parlamentu są wzajemnie skoordynowane,

a to z kolei wzmacnia kontrolę Parlamentu Europejskiego nad stosunkami zagranicznymi UE.

Ramy prawne

O Konferencji Przewodniczących Delegacji traktuje Regulamin Parlamentu Europejskiego.

W obecnej wersji Regulaminu opisuje ją artykuł 30 w 4 ustępach:

1. Konferencja Przewodniczących Delegacji składa się z przewodniczących wszystkich stałych delegacji międzyparlamentarnych. Konferencja wybiera swojego przewodniczącego.

2. W przypadku nieobecności przewodniczącego posiedzeniu Konferencji przewodniczy najstarszy z obecnych posłów.

3. Konferencja Przewodniczących Delegacji może przekazywać Konferencji Przewodniczących zalecenia związane z pracami delegacji.

4. Prezydium oraz Konferencja Przewodniczących mogą przekazać niektóre zadania Konferencji Przewodniczących Delegacji.