Grúpaí stocaireachta agus an trédhearcacht 

Tá Parlaimint na hEorpa tiomanta don trédhearcacht agus don eitic a chur chun cinn a mhéid a bhaineann le gníomhaíochtaí stocaireachta. In éineacht leis an gCoimisiún Eorpach, tá clár trédhearcachta coiteann curtha ar bun aici. Foilsíonn na Feisirí faisnéis chomh maith faoin teagmháil atá acu le grúpaí stocaireachta.

Cén fáth a bhfuil an t-idirphlé idir institiúidí AE agus grúpaí stocaireachta tábhachtach?

Bíonn institiúidí AE ag idirghníomhú le raon leathan grúpaí agus eagraíochtaí a dhéanann ionadaíocht ar shainleasanna agus a ghnóthaíonn gníomhaíochtaí stocaireachta. Is cuid dhlisteanach agus riachtanach den phróiseas cinnteoireachta é a chinntiú go dtugann beartas AE fíor-riachtanais na ndaoine le fios.

Is féidir leis na hionadaithe sainleasa sin a bheith ina gcomhlachtaí príobháideacha, poiblí nó neamhrialtasacha. Is féidir leo eolas agus saineolas sonrach i go leor réimsí eacnamaíocha, sóisialta, comhshaoil agus eolaíocha a chur ar fáil don Pharlaimint. Is féidir leo ról lárnach a bheith acu san idirphlé oscailte, iolraíoch ar a mbunaítear córas daonlathach.

Foráiltear i gConradh an Aontais Eorpaigh creat don chaidreamh idir institiúidí Eorpacha agus ceannairí polaitiúla Eorpacha, ar thaobh amháin, agus an tsochaí shibhialta, saoránaigh AE agus comhlachais ionadaíocha, ar an taobh eile, agus féachann sé leis an gcaidreamh sin a chothú.

Tabharfaidh na hinstitiúidí do shaoránaigh agus do chomhlachais ionadaíocha, trí bhealaí iomchuí, an deis a gcuid tuairimí a chur in iúl agus iad a mhalartú go poiblí i ngach réimse de ghníomhaíocht an Aontais. Coimeádfaidh na hinstitiúidí agallamh oscailte, trédhearcach, tráthrialta ar siúl le comhlachais ionadaíocha agus leis an tsochaí shibhialta.

(Airteagal 11 den Chonradh ar an Aontas Eorpach)

Share: 

    An Clár Trédhearcachta

    Chuir Parlaimint na hEorpa agus an Coimisiún Eorpach Clár Trédhearcachta coiteann ar bun chun a dtiomantas maidir le bheith oscailte agus trédhearcacht a chur in iúl.

    Iarrtar ar gach eagraíocht clárú go deonach má thugann siad faoi ghníomhaíochtaí atá ceaptha chun tionchar a imirt go díreach nó go hindíreach ar cheapadh beartas, ar chur chun feidhme beartas agus ar cinnteoireacht in institiúidí AE. Tá clárú éigeantach, áfach, chun rochtain ar Pharlaimint na hEorpa a iarraidh. Is féidir leat na rialacha ábhartha ar rochtain a sheiceáil.

    Is ar líne amháin is féidir le hionadaithe sainleasa cláraithe rochtain den sórt sin a iarraidh.

    Leis an gclár trédhearcachta, tá sé níos éasca do dhaoine faisnéis a fháil faoi dhaoine féinfhostaithe agus eagraíochtaí atá i dteagmhail le hinstitiúidí AE, mar aon le sonraí staidrimh faoi na páirtithe cláraithe uile agus liosta daoine aonair ag a bhfuil rochtain údaraithe ar Pharlaimint na hEorpa.

    Éascaíonn an córas ilfhreastail sin nósanna imeachta clárúcháin d’ionadaithe sainleasa agus ionchorpraítear ann cláir de chuid na Parlaimint agus an Choimisiúin a bhí ar leithligh roimhe seo.

    A luaithe a chláraíonn siad, d’fhéadfadh ionadaithe sainleasa tairbhí áirithe a bhaint as an gcaidreamh atá acu le Parlaimint na hEorpa, ar choinníoll go ndéanann siad Cód Iompair do cláraithe a urramú.

    Cé is moite de rochtain ar an bParlaimint a iarraidh, ní fhéadfadh ach ionadaithe sainleasa cláraithe cuireadh a fháil chun labhairt ag éisteachtaí poiblí na gcoistí, tacú le hidirgrúpaí agus grúpálacha neamhoifigiúla comhaltaí agus rannpháirt a ghlacadh iontu, foláirimh ar ríomhphost a fháil faoi chúrsaí coiste, comh-óstáil a dhéanamh ar imeachtaí agus pátrúnacht a lorg ón Uachtarán.

    Leagtar amach sa Chomhaontú Idirinstitiúideach maidir leis an gClár Trédhearcachta a bhunú cad iad na gníomhaíochta ionadaíochta sainleasa nó gníomhaíochtaí stocaireachta a chumhdaítear, an cineál faisnéise a bhfuiltear ag súil leis ó chláraithe, cód iompair do chláraithe agus nós imeachta maidir le foláirimh agus gearáin faoi eagraíochtaí cláraithe.

    Tá an clár trédhearcacht á oibriú go comhpháirteach ag Parlaimint na hEorpa agus ag an gCoimisiún. Is féidir leat an tuarascáil bhliantúil a léamh anseo:

    Tá comhaontú idirinstitiúideach nua á phlé ag an bParlaimint, an Chomhairle agus an Coimisiún. Is féidir leat an chaibidlíocht air sin a leanúint ar an leathanach tiomnaithe seo.

    Trédhearcacht maidir le teagmháil le grúpaí stocaireachta

    Foilsiú na gcruinnithe sceidealaithe

    Ceanglaítear ar rapóirtéirí, scath-rapóirtéirí agus cathaoirligh choiste, le haghaidh gach tuarascáil, faisnéis a fhoilsiú ar líne faoi na cruinnithe atá sceidealaithe acu le hionadaithe sainleasa a thagann faoi chuimsiú an chomhaontaithe idirinstitiúidigh maidir leis an gclár trédhearcachta.

    Cuimsíonn sé sin aon chruinniú a bhfuil sé mar chuspóir aige tionchar a imirt ar bheartas nó ar phróiseas cinnteoireachta de chuid na n-institiúidí Eorpacha, gan beann ar an láthair.

    Níl oibleagáid dhlíthiúil ar na comhaltaí uile eile, lena n-áirítear leas-chathaoirligh choiste, cathaoirligh thoscaireachta nó comhordaitheoirí, mionsonraí a gcruinnithe a fhoilsiú, ach féadfaidh siad é a dhéanamh ar bhonn deonach.

    Foilsítear an fhaisnéis ar chruinnithe ar leathanaigh phróifíle na bhFeisirí.

    Tuilleadh faisnéise: Rialacha Nós Imeachta: Riail 11 – Leasanna airgeadais agus Clár Trédhearcachta na bhFeisirí

    Lorg reachtaíochta deonach

    Is féidir le Feisirí atá ag dréachtú tuarascálacha nó tuairimí a roghnú lorg reachtaíochta a chur i gceangal lena dtuarascálacha.

    Is féidir le liosta den chineál sin an raon de shaineolas seachtrach agus tuairimí seachtracha a fuair an rapóirtéir a léiriú. Tar éis a ghlactha i gcoiste, foilsítear an liosta ansin i dteannta na tuarascála agus cuireann sé ar chumas daoine féachaint cé dó nó di ar thug an rapóirtéir cluas éisteachta roimh an vótáil chríochnaitheach ag an bParlaimint ina hiomláine.

    Tá sé neamhspleách ó fhoilsiú na gcruinnithe le hionadaithe sainleasa, ach is féidir le rapóirtéirí é a úsáid chun a ndearbhuithe maidir le cruinnithe le hionadaithe sainleasa a chomhlánú.

    Dearbhú tacaíochta d’idirghrúpaí agus grúpálacha neamhoifigiúla eile

    Is grúpálacha neamhoifigiúla iad idirghrúpaí atá curtha ar bun ag comhaltaí aonair chun críche malartaithe tuairime neamhfhoirmiúla a reáchtáil ar shaincheisteanna sonracha agus chun teagmhálacha idir na Feisirí agus an tsochaí shibhialta a chur chun cinn.

    Is féidir le grúpaí stocaireachta atá cláraithe sa chlár trédhearcachta rannpháirt a ghlacadh i ngníomhaíochtaí a eagraíonn idirghrúpaí nó grúpálacha neamhoifigiúla eile ar áitribh na Parlaiminte trí thacaíocht a thairiscint dóibh, nó trína n-imeachtaí a chomh-óstáil.

    Ní mór do chathaoirligh na n-idirghrúpaí dearbhú bliantúil ar aon tacaíocht a fhaightear a dhéanamh, bíodh sí in airgead tirim nó tacaíocht chomhchineáil (e.g. cúnamh rúnaíochta) agus ní mór dóibh é a nuashonrú go bliantúil. Is féidir rochtain a fháil ar na dearbhuithe sin ar fad agus ar liosta comhaltaí gach idirghrúpa ag an nasc thíos (féach “Tuilleadh faisnéise”).

    Ceanglaítear freisin ar ghrúpaí neamhoifigiúla eile aon tacaíocht, bíodh sí in airgead tirim nó tacaíocht chomhchineáil, nár dhearbhaigh comhaltaí go leithleach i gcomhréir lena n-oibleagáidí faoi Chód Iompair na bhFeisirí, a dhearbhú faoi dheireadh na míosa ina dhiaidh sin. 

    Tuilleadh faisnéise: Rialacha nós imeachta: Riail 35 – Idirghrúpaí

    Idirghníomhú na foirne le hionadaithe sainleasa

    Ceanglaítear ar bhaill foirne na Parlaiminte, agus go deimhin ar státseirbhísigh Eorpacha uile, a neamhspleáchas gairmiúil agus pearsanta a choinneáil.

    Ní mór dóibh gníomhú ar bhealach atá comhsheasmhach le neamhspleáchas a ról agus le prionsabal an ionracais, mar a leagtar síos sna rialacháin foirne.

    Chuige sin, tá roinnt Moltaí Praiticiúla d’oifigigh phoiblí maidir le gníomhú le hionadaithe sainleasa.