Ilham Tohti

Laureat Nagrody im. Sacharowa za 2019 r.

Ołeh Sencow, laureat Nagrody im. Sacharowa w 2018 r.

© AP Images / Andy WONG

Ilham Tohti to znany ujgurski obrońca praw człowieka, profesor nauk ekonomicznych i orędownik praw mniejszości ujgurskiej w Chinach. Od ponad dwudziestu lat niestrudzenie działa na rzecz propagowania dialogu i zrozumienia między Ujgurami i Chińczykami Han. We wrześniu 2014 r., po dwudniowym pokazowym procesie, Tohti został skazany za swoją działalność na dożywotnie więzienie. Mimo prześladowań I. Tohti nadal głosi umiarkowanie w działaniu i pojednanie.

I. Tohti jest znany ze swoich badań nad stosunkami Ujgurów z Hanami i jest zdecydowanym orędownikiem wdrożenia w Chinach przepisów dotyczących autonomii regionalnej. Był też gospodarzem strony internetowej Uyghur Online, na której omawiane są kwestie dotyczące Ujgurów. Za pośrednictwem tej platformy Ilham Tohti regularnie krytykował wykluczanie ludności ujgurskiej w Chinach z rozwoju tego kraju i zachęcał do zwiększania świadomości na temat statusu i traktowania społeczności ujgurskiej w chińskim społeczeństwie. Za te działania został uznany przez państwo chińskie za „separatystę" i ostatecznie skazany na karę dożywotniego więzienia.

Za pracę w obliczu przeciwności I. Tohti otrzymał w 2014 r. nagrodę „PEN/Barbara Goldsmith Freedom to Write", nagrodę Martina Ennalsa w 2016 r. oraz nagrodę „Prize for Freedom" Międzynarodówki Liberalnej w 2017 r. oraz został nominowany do Pokojowej Nagrody Nobla w 2019 r.

W ostatnich latach rząd chiński stosował niespotykane represje wobec ludności ujgurskiej ze względu na jej jedyną w swoim rodzaju tożsamość etniczną i przekonania religijne. Od kwietnia 2017 r. ponad milion niewinnych Ujgurów zostało arbitralnie zatrzymanych w sieci obozów dla internowanych, w których zmuszani są do wyrzeczenia się swojej etnicznej tożsamości i wyznania oraz do ślubowania lojalności wobec rządu chińskiego.

Sprawa Ilhama Tohtiego dotyczy kluczowych kwestii międzynarodowych i kwestii związanych z prawami człowieka: wspierania umiarkowania w obliczu kierowanych przez państwo represji religijnych, wysiłków na rzecz otwarcia dialogu między mniejszością muzułmańską a pozostającą w większości ludnością niemuzułmańską oraz tłumienia pokojowego sprzeciwu przez państwo autorytarne. 

Jewher Ilham, córka Tohtiego przebywająca na wygnaniu w Stanach Zjednoczonych, przyjęła nagrodę w imieniu swojego ojca podczas uroczystości w Strasburgu. Zwracając się do wypełnionej sali posiedzeń plenarnych, Jewher wypowiedziała się w obronie sprawy Ujgurów „Dla niego [Ilhama Tohtiego] problem był jasny: pracownikom odmawiano podstawowych praw, prawa do wiary w to, w co wierzymy, prawa do kultu zgodnie z naszymi praktykami religijnymi, prawa do myślenia. (...) Tu nie chodzi o walkę z Chinami. Chodzi o ochronę praw człowieka".

Jak Parlament Europejski wspiera prawa człowieka?

Oprócz przyznawania Nagrody im. Sacharowa Parlament Europejski dba o przestrzeganie praw człowieka również w drodze konkretnych działań politycznych i ustawodawczych.

Kontakt

DG COMM

Parlament Europejski
60 rue Wiertz/Wiertzstraat 60
B-1047 Bruksela
Belgia
Nagroda Sacharowa 2019